Beagle in het kielzog van Darwin (2009)
Genre Documentaire
Film Release Datum 2009
Land Nederland
Taal Engels
Speelduur 35 min.
Medium DVD
Kleur Kleur
Acteurs
Medewerkers
Verhaal
De reis van de Beagle is wel omschreven als de belangrijkste reis die ooit werd gemaakt. Charles Darwin deed tijdens die reis (1831-1836) zoveel kennis en inzicht op dat hij het beeld van het leven op aarde ingrijpend veranderde. Met zijn boek "On the Origin of Species" maakte Darwin als eerste wetenschapper duidelijk dat de wereld niet in zes dagen is geschapen, maar dat er voortdurend evolutie plaatsvindt. Het leven op aarde blijkt in ontwikkeling.

In het Darwinjaar onderzocht de VPRO, in samenwerking met Teleac en het Vlaamse Canvas, de richting van die ontwikkeling. De VPRO voer opnieuw de route van de HMS Beagle met de clipper Stad Amsterdam. Eerst van Engeland naar het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika. Daarna van de Galapagos eilanden via Australie naar Zuid-Afrika (zie ook Route).

De clipper Stad Amsterdam vormde een varende studio waarop wetenschappers, kunstenaars en andere gasten aanmonsterden. Hun onderzoeken en belevenissen waren 24 uur per dag te volgen via internet, televisie en radio.
Episodes
Disc 1:
1 Het vertrek. (niet op dvd)
De aflevering is verloren gegaan bij de maker en is dus niet op dvd te verkrijgen.
2 Plankton.
Deze aflevering komt geheel van zee. Na het vertrek uit Plymouth is de rust weergekeerd en buigen de opvarenden zich over het hoofdprobleem van de serie: Is de mens bezig het leven op aarde te vernietigen of is dit sterk overdreven?
3 De vulkaan en het ei
In de derde aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin vaart de Clipper Stad Amsterdam door het gebied van de Canarische eilanden. Het ooit explosieve vulkanische gebied is het perfecte decor om te praten over uitsterven. Over de grote uitstervingsgolven uit het verre verleden en het meer recente uitsterven van diersoorten door toedoen van de mens. Zou de mens zelf ook kunnen uitsterven?
4 Van stof tot stof
In de vierde aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin vaart de Clipper Stad Amsterdam naar Kaapverdië. Het was de eerste keer dat Darwin voet aan wal zette sinds zijn vertrek uit Plymouth. Hier bleek zijn uitzonderlijke talent met een onbevangen blik te observeren. Op Sao Vicente bekijkt Sarah Darwin met haar kinderen, in gezelschap van schrijver Redmond O'Hanlon, de dieren, planten en het landschap waaraan ook Darwin zich vergaapte.
Disc 2:
5 Zonder FitzRoy geen Darwin
De Clipper Stad Amsterdam maakt de oversteek naar Zuid-Amerika. Dwars de oceaan over, 1255 zeemijl van Kaapverdië naar Fernando de Noronha voor de Braziliaanse kust. Tegenwoordig is dat nauwelijks een probleem. Via GPS en satelliet valt op elk moment nauwkeurig positie en tijd te bepalen. Maar begin negentiende eeuw was het een risicovolle expeditie waarbij het zeemanschap en perfectionisme van Kapitein Robert FitzRoy duidelijk bleek. Zo nam hij maar liefst 22 chronometers mee om te allen tijde zijn precieze positie en tijd te kunnen berekenen. Wie was FitzRoy?
6 Een goddelijk eiland
De Clipper Stad Amsterdam is aanbeland in Fernando de Noronha, voor de Braziliaanse kust. In de loop van de tijd heeft dit 'goddelijke eiland' een ware metamorfose ondergaan. Tegenwoordig is het een exclusief vakantie-oord. Maar in de negentiende eeuw stond het vooral bekend als een onmenselijk verbanningsoord voor gevangenen. Presentator Dirk Draulans gaat op zoek naar het spanningsveld tussen die tegenpolen: over de tegenstelling tussen hel en paradijs, tussen geloof en wetenschap, tussen evolutietheorie en religie.
7 Op zoek naar het regenwoud
De Clipper Stad Amsterdam aanbeland in Salvador de Bahia, Brazilië. Het is de plek waar Charles Darwin voor het eerst kennismaakte met de 'overweldigende tropen'. Tegenwoordig is het tropisch regenwoud gelijk metafoor en ijkpunt. Het staat voor wild, ongerept, kwetsbaar en waardevol. Als het goed gaat met het woud, dan gaat het ook goed met de aarde, zo is de impliciete veronderstelling. Maar is dat wel zo? Is het tropisch regenwoud altijd een ongecultiveerd oerbos geweest? En vormt het werkelijk de longen van de aarde? Over die vragen gaat de zevende de aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin. 'De overweldigende tropen' een episode waarin niets is wat het oorspronkelijk leek te zijn.
Disc 3:
8 Slakken en slaven
De Clipper Stad Amsterdam ligt in Salvador de Bahia te Brazilië. Het is de plek waar Darwin voor het eerst werd geconfronteerd met slavernij. Een schokkend verschijnsel in zijn ogen. Het leidde tot fel debat met FitzRoy en Darwin moest bijna van boord. Welke sporen van slavernij kunnen nog vinden? Sarah Darwin gaat op zoek naar de plekken en verhalen waardoor haar betovergrootvader destijds zo geschokt raakte. Twee Vlaamse onderzoekers, Tine Huyse en Bruno Gryseels buigen zich over een parasitair wormpje, de schistosoma, dat destijds met de slaven van Afrika naar Zuid-Amerika meereisde.
9 Skin Deep
De Clipper Stad Amsterdam verlaat Rio de Janeiro. Destijds maakte Darwin in Brazilië kennis met het gruwelijke verschijnsel slavernij. Hij was zelfs opgelucht het land te kunnen verlaten. De gevolgen van die zwarte bladzij zijn heden ten dage nog altijd overduidelijk zichtbaar in het land, in de vorm van raciale en sociale ongelijkheid, zagen we in aflevering 8. En dat leidt automatisch tot een volgende vraag: hoe groot zijn de verschillen binnen de menselijke soort eigenlijk? Hoe hebben de homo sapiens zich in de loop van de geschiedenis ontwikkeld? En hoe verloopt zo'n aanpassingsproces precies? Aanpassen en overleven; daarover gaat de negende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin. Met onder andere Tijs Goldschmidt, schrijver en evolutiebioloog en Spencer Wells, populatiegeneticus.
10 Darwin's liefje
In de tiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin, vaart de Clipper Stad Amsterdam van Montevideo naar Buenos Aires. Charles Darwin raakte in deze steden opnieuw in de ban van een typisch Zuidamerikaans verschijnsel in zijn ogen. Na het overweldigende tropisch regenwoud van Bahia Blanca en de gruwelijke slavernij in Rio de Janeiro, was het nu het vrouwelijk schoon dat zijn aandacht trok. Volgens de Groningse hoogleraar Bram Buunk werd hij zelfs verliefd. En dat was niet toevallig: per brief had hij gehoord dat zijn jeugdliefde Fanny Owen hem had verlaten voor een ander. Dat maakte hem ongetwijfeld ontvankelijk voor nieuwe indrukken. Seksuele selectie, aantrekkingskracht, partnerkeuze bij mannen en vrouwen, toen en nu, daarover gaat de tiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin.
Disc 4:
11 Twijfel aan de schepping
De Clipper Stad Amsterdam vaart van Buenos Aires naar Bahia Blanca. Het is een traject dat Charles Darwin zelf vooral ook op land verkende. Onderweg vond hij een aantal intrigerende fossielen van uitgestorven soorten: een reuzenluiaard, een gigantisch gordeldier. Het zette hem aan het denken over de reden waarom sommige dieren het loodje legden en plaatsmaakten voor veel kleinere soortgenoten. Waren dat nieuwe soorten of hadden de oude zich aangepast? En als ze zich aanpasten, wat zegt dat over Gods schepping? Had Hij ze dan niet perfect geschapen? Daarover gaat de elfde aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin: Twijfel aan de schepping.
12 De traan van de oceaan
De Clipper Stad Amsterdam vaart van Bahia Blanca naar Puerto Madryn. Het is het domein van onder andere de Zuidkaper, een walvissoort die vroeger intensief werd bejaagd. Net als andere soorten is het imago van het dier de afgelopen eeuw totaal omgeslagen, van beangstigende vijand tot vriendelijke reus van de zee. De eeuw die begon met nietsontziende jacht eindigde met overspannen ecotoerisme. Vormt dat laatste niet opnieuw een bedreiging? En zijn we in onze idealisering van de walvis niet te ver doorgeschoten? Dat is het thema van deze uitzending.
13 Moord op zee
De Clipper Stad Amsterdam vaart van Puerto Madryn naar Punta Arenas. Destijds stond Darwin versteld van het dierenrijk dat hij in zee aantrof. En nog steeds vormt het een van de belangrijkste visgebieden ter wereld. Maar voor hoe lang nog? Overbevissing, duurzaamheid en verdwenen soorten, dat zijn de thema's van deze aflevering. Aan boord bevindt zich Rupert Murray, filmer en maker van onder andere de schokkende documentaire End of the Line die de VPRO op 16 december uitzendt. Katja Philippart en Mardik Leopold doen deze week onderzoek naar overbevissing.
Disc 5:
14 De laatste indiaan
In aflevering 14 vaart de Clipper Stad Amsterdam in de Straat Magellaan (zie sfeerbeelden in het Beagle Scheepsjournaal) en maakt Sarah Darwin een reis door Vuurland. De kapitein van de Beagle, Robert Fitzroy, had op een eerdere wereldreis met de Beagle vier Vuurlandse indianen mee naar Engeland genomen om hen te 'beschaven'. Keurig gekleed en redelijk goed Engels sprekend bracht hij hen nu weer terug. Terug bij hun stam hadden zij de schone taak toebedeeld gekregen om de andere 'wilden' de christelijke normen en waarden bij te brengen. Fitzroy's plan mislukte jammerlijk.
15 De schat van Kaap Hoorn
In Deel 15 van Beagle, in het kielzog van Darwin vaart de Clipper Stad Amsterdam langs de zuidpunt van Zuid-Amerika. Het is een gebied vol legendarische namen: Kaap Hoorn, Straat Magellaen en het Beaglekanaal. Het is ook het gebied waar het vakmanschap van kapitein FitzRoy tot uiting kwam. Hij was naar Zuid-Amerika gezonden om de kusten in kaart te brengen en zo en passant de greep van Groot-Britannië op het gebied te versterken. Territoriumdrift aan het uiteinde van de aarde, daarover gaat de 15e aflevering: De schat van Kaap Hoorn.
16 Een muur om de natuur
In deel 16 van Beagle, in het kielzog van Darwin passeert de Clipper Stad Amsterdam Tompkins Bay en Chiloe, twee tegenpolen wat betreft natuurbehoud. Op de eerste plek wordt het landschap beschermd dank zij het kapitaal van Doug Tompkins, oprichter van het kledingmerk The North Face. Het verpletterend mooie landschap langs de zuidpunt van Zuid-Amerika blijft zo in stand. In Chiloe is precies het tegenovergestelde aan de hand. Het is letterlijk een broedplaats van zalmkwekerijen. Deze intensieve 'vloeibare veeteelt' is rampzalig voor het omliggende milieu gebleken: medicijnen waarmee de ziekte-epidemieën onder de vissen werden bestreden zijn in het kustwater terecht gekomen. De zee is leeggevist om het voedsel voor de zalmkwekerijen te vergaren. En de kwekerijen zoeken steeds nieuwe plekken op om de ontkomen aan de gevreesde zalmluis.
Disc 6:
17 Versteende geschiedenis
In de zeventiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin is de Clipper Stad Amsterdam onderweg naar Valparaiso, Chili. De plek waar Charles Darwin in 1835 een van de zwaarste aardbevingen ooit meemaakte. Nog altijd wordt het land regelmatig getroffen door aardbevingen. De grootste en zwaarste aardbeving ooit instrumenteel gemeten, vond hier plaats op 22 mei 1960, toen de recorduitslag 9,5 op de Schaal van Richter aangaf. Voor de Vlaamse wetenschapper Marc de Batist is dat de reden om onderzoek te doen naar de vraag welk patroon er is te ontdekken in deze catastrofes. Aan boord van de Clipper Stad Amsterdam vertelt hij over platentektoniek en het ontstaan van de Andes. Kan de geschiedenis ons leren voorspellen? Ondertussen trekken Sarah Darwin en Robbert Dijkgraaf, gelauwerd natuurkundige, te voet door de Andes, in het spoor van haar betovergrootvader die zijn expeditie door dit gebergte het hoogtepunt van zijn Beaglereis noemde.
18 De laatste druppel
In Deel 18 van Beagle, in het kielzog van Darwin is de Clipper Stad Amsterdam op weg naar Callao, vlakbij de Peruaanse hoofdstad Lima. Aan boord is klimaathistoricus Gregory Cushman, gespecialiseerd in het indrukwekkende natuurverschijnsel dat bekend staat als El Niño. Op het Peruaanse onderzoekschip Humboldt ontdekken we dat extreme uitingen van El Niño steeds heftiger aan het worden zijn, wat beurtelings droogte en overvloedige regenval veroorzaakt. Valt dit te wijten aan de opwarming van de aarde? En wat betekent het voor Peru en de rest van de wereld?
19 Laboratorium van de evolutie
Deel 19 van Beagle gaat over de Galápagos eilanden: de plaats waar Darwin tot zijn evolutietheorie kwam - zo gaat de legende. Maar op het moment van zijn bezoek noteerde Darwin slechts een verzameling losse observaties: dat de planten dor waren; dat elke vogel, schildpad en leguaan die hij opensneed uitsluitend planten en zaden bleek te eten, maar vooral: dat de dieren zo ongelooflijk tam en vriendelijk waren. Die onbevangenheid lijkt achteraf onbegrijpelijk naïef en zelfs onnozel. Maar is dat wel zo? En kunnen wij dat zelf nog wel, de Galápagos onbevangen tegemoet treden?
Disc 7:
20 Galapagos: Paradise Lost
In 1835 woonden er 400 man op de Galápagos: een klein groepje politieke ballingen en nog wat losse verdwaalde zielen. Sinds de invasie van gelukzoekers, toeristen en keiharde zakenlui wordt de archipel voor de kust van Ecuador bevolkt door ongeveer 30.000 mensen. Er is sprake van armoede, een snelweg, prostitutie en vervuiling. De human footprint zorgde voor het massale uitsterven van schildpadsoorten en tot de razendsnelle invasie van allerlei soorten die op de Galápagos niet thuishoren. Kortom, de Galápagos vertegenwoordigen niet meer uitsluitend het paradijs voor biologen en andere diersoorten. En daaraan draagt iedereen zijn steentje bij...
21 Google Species
De clipper zeilt over de Stille Zuidzee op weg naar Moorea. Aan boord is moleculair bioloog Henk Roelink, een uitgevlogen Nederlander die in Berkeley zijn eigen onderzoekslaboratorium leidt. Hij verdiept zich in het menselijk genoom en duikt beestjes op uit de oceaan, om de overeenkomsten tussen het DNA van een willekeurig mini-organisme en dat van de mens te laten zien. Roelink: "Het is volkomen duidelijk geworden dat wij uit dezelfde bouwstenen zijn gevormd als vliegen, spinnen, kwallen, sponzen; eigenlijk als alle soorten. Dat is het ultieme bewijs van Darwins evolutietheorie die stelt dat we allen afstammen van een oerorganisme."
22 De tentoongestelde mens
Clipper Stad Amsterdam bezoekt de eilanden Moorea en Tahiti. Waarom worden Tahitiaanse vrouwen altijd afgebeeld met blote borsten en een bloemenslinger daar zorgvuldig langs gedrapeerd? En waarom is de Franse schilder Gauguin medeschuldig aan dit zorgvuldig gekoesterde beeld? Bert Sliggers, conservator van Teylers Museum in Haarlem, komt aan boord. Hij stelde de tentoonstelling 'De Exotische mens' samen; over het tentoonstellen van inheemse 'wilden' aan een Westers publiek, begin 20e eeuw. Hij gaat voor de Beagle op zoek naar de geschiedenis van deze 'tentoongestelde mens' en brengt daarbij een bezoek aan Tiki Village.
Disc 8:
23 Darwin's Nightmare (1)
In deel 23 van Beagle, in het kielzog van Darwin gaat Redmond O'Hanlon op zoek naar die andere held uit zijn jeugd: Alfred Russel Wallace. Volgens sommigen is hij de ware aartsvader van de evolutietheorie. Wie was deze man van wie Darwin het zo benauwd kreeg? Redmond gaat in Indonesië op zoek naar de geest van deze Britse natuuronderzoeker en avonturier, zonder wie Darwin nooit zijn Origin of Species had gepubliceerd..
24 Darwin's Nightmare (2)
In deel 24 van Beagle, in het kielzog van Darwin gaat de zoektocht naar Redmond O'Hanlon's andere jeugdheld verder. Volgens sommigen was niet Charles Darwin, maar Alfred Russel Wallace de ware aartsvader van de evolutietheorie. Wie was die man van wie Darwin het zo benauwd kreeg? Redmond zoekt in Indonesië verder naar de geest van deze Britse natuuronderzoeker en avonturier, zonder wie Darwin nooit On the Origin of Species gepubliceerd had.
25 Het uitgeputte continent
In deel 25 van Beagle, in het kielzog van Darwin komt de clipper Stad Amsterdam aan in Australië. Tim Flannery - Australian of the Year 2009 en één van de grootste milieugoeroes van de wereld - wacht in Sydney zijn oude vriend Redmond O'Hanlon op. Hij wil hem het 'echte' Australië laten zien. Australië, ooit de strafkolonie van de Engelsen, werd in de jaren '70 nog optimistisch 'the Lucky Country' genoemd: het leek te beschikken over een overvloed aan natuurlijke grondstoffen, lag op veilige afstand van het Koude Oorlogrumoer en had altijd mooi weer. Beagle bekijkt het Australische land door Flannery's ogen: we gaan langs bij boeren die door de extreme droogte in het nauw zijn gedreven en met Australisch optimisme op zoek gaan naar oplossingen. We horen dramatische verhalen over bosbranden en vuurstormen die mensenlevens eisen, maar tegelijkertijd vruchtbare grond bieden aan de meest kwetsbare der bloemen: orchideeën.
Disc 9:
26 Sleutelen aan de planeet
Toen Darwin in 1836 Australië bezocht, viel hem vooral het karakter van de inwoners op. Hij had er geen goed woord voor over. Ze zijn maar met 1 ding bezig, vond hij: zoveel mogelijk geld verdienen. Nu noemen we dat de 'pioniersgeest' van de Australiërs. Hoe overleef je anders in het mensonvriendelijke, droge, hete, door branden en plagen geteisterde continent? In deel 26 zien we dat je met de typisch Australische doorzettermentaliteit alle omstandigheden aankan. Sterker nog, je kunt er je geld mee verdienen. Maar of dat altijd goed uitpakt…?.
27 The Creation of the Fittest
In aflevering 27 van Beagle, in het kielzog van Darwin gaat Sarah Darwin op zoek naar de grenzen van het toelaatbare en hoort wonderlijke verhalen over voedzaam gras dat zodanig genetisch verknutseld is dat het geen hooikoorts meer veroorzaakt, en over speciale yoghurtkoeien en kwarkkuddes. De Amerikaanse filosoof Daniel Dennett juicht alle genetische manipulatie toe die het mogelijk maakt dat we in de toekomst de magen van de hele wereldbevolking kunnen vullen. Hij zet daarentegen wel vraagtekens bij genetisch ingrijpen bij de mens. Sarah bezoekt onder meer een commerciële instelling genaamd Sydney IVF waar Australiërs die vrezen een baby te zullen krijgen met een genetische afwijking, hun embryo kunnen laten testen. Ook gebruiken ze hier de nieuwste technieken op het gebied van kunstmatige bevruchting en stamcelonderzoek. Als enige bedrijf ter wereld heeft Sydney IVF toestemming gekregen stamcelonderzoek te doen met behulp van gekloonde menselijke embryo's.
28 Van Homo sapiens naar Robo sapiens
Deel 28 gaat over het essentiële verschil tussen mens en robot: leven. Wat is dat leven eigenlijk? En kunnen wij die robot niet ook tot leven wekken? Wordt de mens ingehaald en langzaamaan overbodig? Aan boord van de Clipper is filosoof en Darwin-adept Daniel Dennett, gespecialiseerd in het menselijk bewustzijn, die betoogt dat ons bewustzijn voortkomt uit blinde, mechanische processen. Met andere woorden: alles in de natuur, hoe intelligent ook, is opgebouwd uit domme robots. Biologie is techniek. Sarah Darwin bezoekt het 'emotie-lab' van professor Mary-Anne Williams in Sydney en leert dat ook een robot emotie kan leren; het artificiële hartje van een robot gaat sneller kloppen als hij een rood balletje ziet. Volgens Dennett zou een robot zelfs kunnen blozen. Maar voelt hij dan ook wat, en meent hij het?
Disc 10:
29 Hollandse Aboriginals
In Deel 29 zoeken we de Nhanda's op, een Aboriginalstam uit West-Australië die claimt Nederlands bloed in hun aderen te hebben. Volgens hen zijn ze de achter-achterkleinkinderen van Hollandse zeelieden, die op weg naar Nederlands-Indië schipbreuk leden op de verraderlijke koraalriffen voor de kust van West-Australië. De Aboriginals zouden de Hollanders hebben geholpen om water en voedsel te vinden, en van het een kwam logischerwijs het ander. Hiermee zou de aanwezigheid van relatief veel blauwogige en blonde Aboriginals in de streek verklaard zijn.
30 Palmbomen op Antarctica
Hoe hard warmt de aarde nou werkelijk op? En hoe erg is dat eigenlijk? Hoeveel tijd hebben we nog om de boel te redden? Nu de klimaatwetenschap onder vuur is komen te liggen door fouten in het IPCC-rapport, gaat Beagle op zoek naar de feiten. In Deel 30: Palmbomen op Antarctica zijn vier klimaatonderzoekers aan boord van de Clipper Stad Amsterdam, die ons meenemen naar Antarctica en de eilandengroep Cocos Keeling in de Indische Oceaan. Zij boorden onlangs naar de klimaatgeschiedenis, die zowel verborgen zit in de Antarctische zeebodem als in tropische koraalriffen. Aan boord berekenen ze hoeveel tijd we nog hebben om in te grijpen.
31 Mauritius: De Jacht op de Heilige Aap
Mauritius, het eiland van de beroemde uitgestorven loopvogel: de dodo. De Mauritianen hebben genoeg van die reputatie en willen juist als redders van de natuur gezien worden. Helaas zit er een aap in de weg.
Disc 11:
32 Een aap met moraal
In Deel 32: Een aap met moraal vragen we ons af hoe dicht die aap nou werkelijk bij ons staat. Is het inderdaad een harig neefje, of is de mens een unieke soort?
33 Plastic Soep
De media berichtten over 'eilanden van plastic' in de oceanen. In Deel 33: Plastic Soep, Beagle onderzoekt of deze eilanden echt bestaan, en ontdekt dat onze oceanen bestaan uit een soep van kleine plastic-deeltjes. Kunnen we dat er ooit nog uit halen, en hoe schadelijk is al dat plastic?
Disc 12:
34 De Mokka-mens
De mens komt uit Afrika; onze voorouders waren zwart. Waardoor is een deel van ons verwit? En zijn we binnenkort weer allemaal mokka-bruin, in deze tijden van globalisering? Volgens Spencer Wells, zelf een rossig Amerikaans geneticus, is dat ons aller voorland. In Deel 34: De Mokka-mens, Beagle neemt een kijkje in Zuid-Afrika en merkt dat het idee van smeltkroes daar nog niet overal even lekker valt.
35 Kaap de Goede Hoop
Hoe staat de aarde er nu voor? Dat is de vraag die we in de Beagle elke aflevering stelde. We wisten natuurlijk al voor vertrek dat er grote zorg is over het klimaat, de oceanen en de regenwouden. En we wisten ook al dat de inheemse samenlevingen en culturen die Darwin ooit aantrof drastisch aangetast zijn door onze moderne beschaving. Maar hoe erg is het? En nog belangrijker, wat kunnen we er nog aan doen? In deze laatste en extra lange slot-uitzending "Kaap de Goede Hoop" ondernemen we de ultieme poging om een optelsom van al onze ervaringen te maken en daarmee een antwoord te formuleren op deze vragen.
Persoonlijke Gegevens
Mijn Waardering 0
Gezien Ja
Index 5384
Verzamel Status In Verzameling
Koppelingen VPRO
Editie gegevens
Regio Region 2
Scherm Verhouding PAL 16:9
Ondertitels Nederlands
Geluidssporen Dolby Digital 5.1
Lagen Enkelzijdig, Enkellaags
Aantal 12